Şeffaf plak ve diş teli, dişleri yavaş yavaş doğru konuma taşıyan iki ortodontik yöntemdir. Hafif ve orta derecede çapraşıklık, diş araları ve bazı kapanış sorunlarında iki yöntem de iyi sonuç verebilir. Daha karmaşık vakalarda ise diş teli genellikle daha öngörülebilir sonuç verir. Şeffaf plağın en büyük farkı çıkarılabilir olmasıdır. Bu, temizlik ve yemek açısından kolaylık sağlar, ama başarı plakların günde 20-22 saat takılmasına bağlıdır.
İki Yöntem Nasıl Çalışır?
Diş teli (braket tedavisi), dişlere yapıştırılan küçük braketler ve bunların içinden geçen tellerle uygulanır. Metal ya da diş renginde (seramik) braketler kullanılabilir. Tel, kontrollerde ayarlanarak dişlere sürekli ve kontrollü bir kuvvet uygular.
Şeffaf plak tedavisinde dişlerin ölçüsünden tedavinin baştan sona planı hazırlanır ve her biri dişleri çok az hareket ettiren bir dizi şeffaf plak üretilir. Plaklar genellikle 1-2 haftada bir değiştirilir. Bazı dişlere, plağın daha iyi tutunması için küçük ve diş renginde çıkıntılar (ataşman) yapıştırılabilir.
Kimlere Hangisi Uygun?
- Şeffaf plağın uygun olabileceği durumlar: Hafif-orta çapraşıklık, diş araları, bazı kapanış sorunları ve daha önce tedavi görüp dişleri yeniden kaymış yetişkinler.
- Diş telinin daha uygun olabileceği durumlar: İleri çapraşıklık, dişlerin belirgin şekilde dönmesi ya da dikey yönde hareket etmesi gereken durumlar, çene uyumsuzluğu içeren karmaşık vakalar ve plakları düzenli takamayacak hastalar.
Hangi yöntemin uygun olduğuna ağız içi muayene, röntgen ve ölçülere göre karar verilir. Bazı vakalarda iki yöntem birlikte de kullanılabilir.
Günlük Hayatta Farklar
- Görünüm: Şeffaf plak yakından bakılmadıkça pek fark edilmez. Diş renginde braketler de metale göre daha az dikkat çeker.
- Yemek: Plaklar yemekten önce çıkarıldığı için yiyecek kısıtlaması yoktur, ama her yemekten sonra dişler fırçalanıp plak yeniden takılmalıdır. Diş telinde sert ve yapışkan yiyeceklerden (sert kuruyemiş, karamel, sakız) kaçınmak gerekir.
- Temizlik: Plak çıkarıldığı için fırçalama ve diş ipi kolaydır. Diş telinde braketlerin çevresi özel fırçalarla dikkatle temizlenmelidir. Aksi halde diş eti iltihabı ve dişlerde beyaz lekeler oluşabilir.
- Disiplin: Diş teli sürekli takılıdır. Şeffaf plakta ise plaklar yeterince takılmazsa dişler planlandığı gibi hareket etmez ve tedavi uzar.
Acıtır mı?
İki yöntemde de dişler hareket ettiği için, yeni plağa geçildiğinde ya da tel ayarlandığında 2-3 gün dişlerde baskı ve hafif ağrı olabilir. Bu, tedavinin işlediğini gösterir ve birkaç günde azalır. Diş telinde braketler ilk haftalarda yanak ve dudağın iç yüzünü tahriş edebilir. Bu sürede ortodontik mum kullanmak yardımcı olur.
Tedavi Ne Kadar Sürer?
Süre, yöntemden çok vakanın zorluğuna bağlıdır. Hafif vakalar birkaç ayda, karmaşık vakalar iki yıl ya da daha uzun sürede tamamlanabilir.
Tedaviden Sonra: Pekiştirme
Hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın, tedavi bittikten sonra dişler eski konumlarına dönmeye eğilimlidir. Bu yüzden dişlerin arkasına yapıştırılan ince bir tel ya da geceleri takılan şeffaf bir pekiştirme plağı (retainer) kullanılır. Pekiştirme, tedavinin kalıcı olmasının en önemli koşuludur ve hekiminizin önerdiği süre boyunca aksatılmamalıdır.
Yetişkinlerde Diş Eti Sağlığı Önce Gelir
Ortodontik tedavi her yaşta yapılabilir, ama dişler ancak sağlıklı diş eti ve kemik içinde güvenle hareket ettirilebilir. Diş eti hastalığı olan yetişkinlerde tedaviden önce diş eti tedavisi yapılır ve tedavi boyunca diş eti düzenli olarak kontrol edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Şeffaf plak günde kaç saat takılmalı?
Genellikle günde 20-22 saat. Plak yalnızca yemek yerken ve dişler fırçalanırken çıkarılmalıdır.
Şeffaf plak nasıl temizlenir?
Plak her çıkarıldığında soğuk ya da ılık suyla durulanmalı ve yumuşak bir fırçayla nazikçe fırçalanmalıdır. Sıcak su plağın şeklini bozabilir. Plak takılıyken su dışında bir şey içilmemelidir.
Hangi yaşta diş teli takılır?
Çocuklarda çene gelişimiyle ilgili sorunları erken fark etmek için 7 yaş civarında ortodontik değerlendirme önerilir. Tedaviye çoğu zaman kalıcı dişlerin büyük kısmı çıktıktan sonra, genellikle 11-13 yaş civarında başlanır. Yetişkinlerde diş eti sağlıklıysa yaş sınırı yoktur.
Hangi yöntemin size uygun olduğu muayeneyle anlaşılır. Daha fazla bilgi için şeffaf plak ve ortodonti sayfalarımıza, TDB tarifesindeki ücretler için şeffaf plak ve diş teli fiyat yazılarımıza bakabilirsiniz. Güvenevler, Çankaya'daki kliniğimizde muayene randevusu için 0540 640 6006 numarasını arayabilirsiniz.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi kararı muayeneden sonra hekiminiz tarafından verilir.
